Champagneproeverij thuis organiseren: dit heb je nodig

Bijgewerkt in oktober 2026

Champagne leer je pas echt kennen als je een paar flessen naast elkaar zet. Dan merk je hoe anders een Blanc de Noirs is dan een Blanc de Blancs. Voor een champagneproeverij thuis met vrienden, familie of collega's heb je geen kelder nodig, wel wat voorbereiding. Zo pakken wij het aan, met onderaan een afvinklijst. Wil je liever dat wij de proeverij bij je thuis verzorgen, dan lees je helemaal onderaan hoe dat gaat.

Kies een thema

Willekeurige flessen kan, maar met een thema heb je iets om te vergelijken. Stem het af op je gezelschap: beginners hebben het meest aan grote verschillen, kenners vinden juist de kleine verschillen leuk.

• De drie druiven. Champagne komt vooral van Chardonnay, Pinot Noir en Meunier. In het Monocépage-pakket zit van elke druif een fles: de Blanc de Noirs van William Saintot (100% Pinot Noir), de Cœur de Meunier 2022 van La Villesenière (100% Meunier) en Les Cuteries 2017 van hetzelfde huis (100% Chardonnay).
• Eén druif, drie plekken. Het Blanc de Blancs-pakket is drie keer 100% Chardonnay: uit Oger in de Côte des Blancs (kalk), Boursault in de Vallée de la Marne (klei op kalk) en Courmas in de Petite Montagne de Reims (silt en klei). Wil je verder vergelijken, dan is er een pakket met zes Blanc de Blancs van zes huizen, geen twee uit hetzelfde dorp. Vijf flessen zijn 100% Chardonnay, de zesde heeft er een scheut Petit Meslier bij.
• Brut Nature, Extra Brut en Brut. Hier proef je wat de Dosage doet, het beetje wijn met suiker dat na het Dégorgement de fles aanvult. Brut Nature heeft 0 tot 3 gram suiker per liter, Extra Brut 0 tot 6 en Brut tot 12. Je proeft het minder als zoet dan als rondeur.
• Jong naast oud. Een jonge champagne naast een die jaren langer op de gist lag, of dezelfde Cuvée uit twee jaargangen. Een champagne zonder jaartal is niet vanzelf de jongste, want er kan veel oudere reservewijn in zitten. Met de tijd schuift de geur van vers fruit naar geroosterd brood en noten, en wordt de mousse romiger.
• Rosé. Rosé maak je op twee manieren: het sap ligt kort op de blauwe schillen, of er gaat een scheut stille rode wijn bij de witte. Zet van elke manier een fles naast elkaar, bijvoorbeeld La Roseraie van William Saintot (kleur uit de schil) en Cordon de Rosé van Bolieu (rode wijn bijgemengd). Beide vind je bij onze Rosé champagnes. De stille rosé en de ratafia in die collectie laat je voor deze vergelijking staan.
• Blind proeven. Pak de flessen in aluminiumfolie, nummer ze en laat iedereen raden: welke druif, welke de meeste Dosage heeft, welke de oudste is. Pas als alles op papier staat, gaan de flessen uit hun jas.

Ook leuk: één huis, één dorp, of alleen huizen die biologisch werken. Van onze huizen zijn La Villesenière en Liébart-Régnier biologisch gecertificeerd, en Régis Poissinet werkt biologisch en biodynamisch. Hoe specifieker het thema, hoe beter je de verschillen kunt verklaren.

Hoeveel flessen en hoeveel per glas?

Hoe meer wijnen, hoe kleiner het glaasje. Op onze eigen proeverijen schenken we 70 ml per wijn bij vier wijnen en 50 ml bij acht. Uit een fles van 75 cl haal je realistisch zo'n 720 ml, want er blijft altijd een bodempje achter.

de schenkmaten van onze proeverijen aan huis bij 4, 6 en 8 wijnen, met 720 ml per fles; bij 3 wijnen houden we de maat van 4 aan

Met een pakket van drie flessen proef je zo met maximaal tien mensen. Meer gasten? Open dan van elke wijn een tweede fles, zodat iedereen hetzelfde krijgt.

In welke volgorde schenk je?

Dit is de volgorde die bij ons werkt:

1. Van licht naar vol. Na een volle wijn op eikenhout smaakt een lichte wijn al snel dun.
2. Wit voor Rosé. Eerst de witte champagnes, dan de Rosé.
3. Jong voor oud. De oudste fles bewaar je voor het laatst, tenzij een jongere wijn een stuk voller is.
4. Bij een Dosage-thema van weinig naar meer. Dus eerst de Brut Nature, als laatste de Brut: na meer suiker smaakt een strakke wijn scherper dan hij is.

In het Monocépage-pakket betekent dat: eerst de Blanc de Noirs van William Saintot, die maar voor een deel op eikenhout is gemaakt. Dan de Cœur de Meunier 2022 en als laatste Les Cuteries 2017. Die twee zijn helemaal op eikenhout gemaakt, en Les Cuteries is vijf jaar ouder.

In het Blanc de Blancs-pakket begin je met de Tradition van Henry de Vaugency, op roestvrijstaal gemaakt en de luchtigste van de drie. Er zit ook wijn uit 2019 in, maar omdat hij zo luchtig is, gaat hij toch voorop. Dan de Blanc de Blancs 2022 van Simon Rion, een volle wijn uit een zonnig jaar. Als laatste Les Cuteries 2017 van La Villesenière, de oudste en helemaal op eikenhout.

Welke glazen?

Het glas bepaalt voor een groot deel wat je ruikt en proeft. Kies een tulpvorm met een brede kelk en een rand die iets naar binnen loopt, dan kun je walsen en blijft de geur in het glas. Een gewoon wittewijnglas kan ook. Een smalle flûte staat feestelijk, maar je neus past er niet in en de geur blijft opgesloten. Laat ook de coupe in de kast: die is zo breed dat geur en mousse er snel uit zijn.

Een perlagepunt helpt: een klein, ruw puntje onder in de kelk waar de belletjes ontstaan, zodat er een fijne stroom omhoog komt. De Italesse Masterclass 48 heeft zo'n punt en een brede kelk. Meer keus vind je bij onze champagneglazen.

Geef iedereen het liefst een glas per wijn, of in elk geval twee, zodat je kunt terugproeven. Gebruik je één glas voor meer wijnen, giet het restje dan in de spuugbak voordat je de volgende schenkt. Spoel tussendoor niet met water, want dat verdunt de volgende wijn. Pak het glas bij de steel, anders warmt je hand de wijn op.

Schoon en zonder zeepresten

Resten van afwasmiddel of glansspoelmiddel maken de mousse kapot. Spoel de glazen daarom na met heet water, ook als ze uit de vaatwasser komen. Wrijf ze droog met een schone linnen doek die zonder wasverzachter is gewassen. Kalkvlekken haal je weg met stoom: houd het glas even boven een pan kokend water en veeg het schoon met de linnen doek.

Temperatuur en koelen

Schenk champagne op 8 tot 10 graden, een champagne zonder jaartal iets koeler en een Millésime iets warmer. Te koud, en je ruikt weinig. Te warm, en de wijn wordt zwaar, de alcohol overheerst en de mousse wordt minder levendig.

Leg de flessen een dag van tevoren in de koelkast, na ongeveer 6 uur zijn ze koud. Zet de fles die je gaat schenken een kwartier vooraf in een koeler met ijs en water. Vergeten? In een koeler met half ijs, half water is een fles in ongeveer 30 minuten koud. De vriezer raden we af.

Passen niet alle flessen in de koeler, haal ze dan een voor een uit de koelkast. Zet een geopende fles na het schenken meteen terug in de koeler of de koelkast, want daarbuiten wordt hij zo'n graad per kwartier warmer. Schenk liever iets te koud dan te warm: in het glas warmt de wijn vanzelf op. Leg een doek bij de koeler om de fles droog te maken. Meer lees je in ons artikel over champagne koelen.

Openen en schenken

Zet je duim op de kurk terwijl je het ijzertje losdraait. Houd de fles schuin en van mensen af, en draai aan de fles in plaats van aan de kurk. Laat de druk de kurk rustig in je hand duwen: dan hoor je een zucht en geen knal, en blijft de wijn in de fles. Schenk langs de wand van het schuin gehouden glas, in twee keer, dan blijft de mousse fijn.

Schenk niet meer dan de 50 tot 70 ml uit de tabel. In een glas met een brede kelk is dat maar een bodempje, en zo hoort het: dan heb je ruimte om te walsen.

Zo proef je

Spreek vooraf af dat iedereen eerst voor zichzelf opschrijft wat hij of zij ruikt en proeft. Pas daarna praat je erover, anders stuurt wie het eerst een geur noemt de hele tafel. Lees het achteretiket daarom ook pas achteraf. Foute antwoorden bestaan hier niet.

Per glas loop je vier stappen af. Neem deze proefkaart over op papier, met een kolom per wijn.

het proefboekje van onze proeverijen

Houd het glas bij het kijken tegen het licht, of schuin boven een wit servet, dan zie je de kleur beter. De twee cijfers lopen soms uit elkaar: een strakke wijn zonder Dosage kan heel goed gemaakt zijn en toch niet jouw smaak. Juist dan leer je het meest.

Water, brood en een spuugbak

Zet een kan plat water en een waterglas per gast op tafel. Neem tussen de wijnen een stukje neutraal brood of een ongezouten of licht gezouten cracker, zodat de vorige wijn niet blijft hangen. Kaascrackers en smeersels kleuren de smaak. Die bewaar je voor na het proeven, en ideeën vind je in 10x lekkere en snelle hapjes voor bij champagne.

Een spuugbak hoort erbij, want spugen is op een proeverij heel gewoon. Een ondoorzichtige beker per twee gasten is genoeg, ook voor het restje in je glas. Je bepaalt zelf hoeveel je drinkt.

Wat doe je met wat overblijft?

Onze ervaring met de Brevetti WAF 19-20 is dat een geopende fles met deze stopper, koel bewaard, tot wel een week goed blijft. Zet hem ook tijdens de proeverij op een fles die even blijft staan.

Dit heb je nodig